İcat Çıkaran Kadın

“İcat çıkarmak veya çıkarmamak” meselesi bizim coğrafyamızda sıkça dile getirilir. Kültürümüzde “icat çıkarma” diyerek birçok yeniliğin önünün kesildiğine çok rastlıyoruz. Eklemek gerekir ki bu durum sadece bizim coğrafyamıza özel bir durum değil. Tarihten bugüne yeniliğin “düzenin bozulması” olarak algılanması olumsuz yaklaşımları tetikliyor. Bizim coğrafyamızın ayrıştığı önemli noktalardan biri, genel olarak Avrupa’daki gelişmelere kıyasla bu süreçleri geniş bir zaman farkı ile geriden yaşamamız ve o farkı süratle kapatabileceğimiz yanılgısına düşmüş olmamızdır.  İhtiyaç duyulan şey sürat veya çokluk değil derinliktir. Bunu bir sorun olarak tanımlamak mümkün, zira bu, hayatın her alanına yansıyan bir durum. Eğitim sistemi, bürokrasi, kültür, sanat, edebiyat, iş dünyası, markalar birçok paydaş ve birey bundan payına düşeni alıyor ve bu olguya kendisi de katkı sağlıyor tabii ki. Coğrafyamızın güçlü yönlerinin derinliğe erişmemize cevaz vermesini; farklı olanı kucaklayabilen, yeniliğe, dönüşüme açık, meraklı, anlamaya çalışan ve icat çıkaran yeni nesiller yetişmesini, yetiştirebilmeyi diliyorum (şu anda yeni ve farklı iş geliştiren başarılı örnekleri saklı tutuyorum, kastımın bütünsel bir yaklaşım ve bakış açısı ile ilgili olduğunu anlatabilmiş olmayı umuyorum). Bunun kendiliğinden olmayacağını biliyoruz; yaparsak “biz” yapacağız, hep birlikte. Bu derin siyasi ve ekonomik konuları uzmanlarına bırakarak, size 1908 yılında icat çıkaran bir kadından bahsetmek istiyorum.

Kahve tutkusu ile çözüm arayışı

31 Ocak 1873 tarihinde Almanya’nın Dresden kentinde doğan “Amalie Auguste Melitta Liebscher” o dönemde sayısı artan kahve tutkunlarından biridir. Kahveyi çok seven Melitta, her kahve içtiğinde, kahvenin süzülemeyen telvesinden rahatsızlık duyar, dilinde ve hatta dişlerinin arasında kalan küçük taneciklerinden hiç hoşnut değildir. Bir gün bu sorunu nasıl çözebileceğini düşünürken, eline bir metal konserve kutusu, çekiç ve iğne alır. Kutuya delikler açarak, ders çalışmakta olan oğullarından birinin okul defterinin arasındaki kurutma kağıdını konserve kutusunun içine yerleştirir. Kağıda kahveyi ekleyip üzerine de sıcak su döktüğünde, kahveyi süzerek akan sıcak su bardağına dökülür. İşte bu, “icat” anıdır. Yıl 1908.

73 kuruş ile kurulan şirket ve savaş yılları

Bu keşfin ardından Melitta, 1908 yılında eşi Hugo ve oğulları (Willy ve Horst) ile birlikte 73 kuruşluk (Pfennig) bir sermayeyle aynı isimli şirketini kurar. Şirket kuruluşu ile birlikte Berlin’de İmparatorluk Patent Başkanlığı nezdinde patent başvurusu yapmayı ve ürünün kullanımının müşterilere doğru anlatımı için broşür hazırlamayı ihmal etmez. Kahve filtresi olarak kullanılan ürün “filtertüte” (filtre kağıdı/torbası) olarak tescil edilir ve kullanım hakkı artık Melitta’nındır. Ürün, kısa zamanda ünlenir ve 1909’da Leipzig’de bir fuarda 1.200 adet satışıyla büyük başarı elde eder. 1910 yılında yuvarlak alüminyum filtreyi de geliştiren aile şirketinin ürünü gümüş ve altın madalyaya layık görülür.

I. Dünya Savaşı yıllarında kağıt üretimi azalmış, kahve ithalatı durmuştur. Eşi savaşa katılan Melitta, üretimi de durdurmak zorunda kalır ve geçimini karton satışı yaparak sağlar. Savaş sonrası şirket hızlı büyür, 1922 yılında dönemin Çekoslovakyası ve İsviçre’ye ihracat yapmaya başlar. Marka ambalajlarında 1925’den itibaren farklılaşabilmek için bugün hâlâ kimliğini oluşturan kırmızı-yeşil renkleri yoğun olarak kullanır. Tanıtım için sunumlar yapan özel ekipler kurar ve ürünlerini anlatan kadınlar ile birlikte başarılı pazarlama faaliyetleri yürütmeye başlar. Melitta, eşi Hugo ile beraber gerçekleştirdiği bir iş seyahatinde Minden’de faaliyette olmayan bir çikolata fabrikası görür ve burayı satın almaya karar verir. 1929 yılında üretim Dresden’den Minden’e taşınır.

İkinci kuşak iş başında

1932 yılında Melitta ve Hugo Bentz’in oğulları Horst ve Willy şirketi devralırlar. Bu yıllardan itibaren kahve filtresi ile birlikte çay filtresi de üretmeye başlarlar.

1936 yılında 300 çalışanı olan fabrikada, o tarihte bugünkü konik formu geliştirilen ürünün “filtertüte” isminin kullanım hakkı hâlâ sadece Melitta markasına aittir. Yağlı ekmek kağıdı ve hotellere özel ürünler geliştiren Melitta’nın çalışan sayısı kısa sürede 700 olur. 1939 yılında bir kağıt fabrikasını satın alarak buraya “Bentz-Papier” (Bentz Kağıt) adını verirler. II. Dünya savaşı ile birlikte filtre kağıtlarının üretimi yine yasaklandıysa da savaş sonrası üretimlerine devam ederler.

1962 yılında öğütülmüş kahveyi Almanya pazarına vakumlu paketlerde tanıtan Melitta’nın artık 3.500 çalışanı vardır. 1963 yılında ABD’de, 1968’de Güney Amerika’da üretime başlandığı yıllarda üçüncü kuşak Jörg Bentz yönetime katılır.

Ürün gamını ve kapasitesini sürekli geliştiren Melitta, 1980’lere gelindiğinde süpürge makinası kağıtları da üreten 9.000 çalışanlı toplam 65 şirket ve 104 yurt dışı temsilciliğiyle holding yapısına geçiş yapar.

1989-1999 yılları arasında yoğun reklamlar yapan Melitta, antibakteriyel çöp torbaları üretimi, ilerleyen yıllarda Cilia (çay filtresi), Toppits (saklama poşetleri), Swirl (süpürge poşetleri) markalarını geliştirerek ve yeni markalar satın alarak büyümeye devam eder.

1950’deki vefatına kadar işinin başında olan Melitta Bentz’in markası, bugün aile şirketi olarak hizmet vermeyi sürdürüyor. Melitta’nın yönetimi 2013 yılından beri dördüncü kuşak torunlar Jero ve Thomas Bentz’e emanet. Sürekli yatırım yaparak kapasitelerini büyüttüklerini belirten Jero, iç pazar ile birlikte uluslararası pazarı her zaman çok önemsediklerini, yurt dışındaki markalaşma çalışmalarını geliştirmeyi sürdürdüklerini paylaşıyor.

İcat bir çözümdür ya da çözüme giden yoldur. Faydalı “icatlar”a şahit olabilmeyi temenni ediyorum.

Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on print

Bütünleşik Pazarlama İletişimi

  • Pazarlama nedir, ne değildir?
  • Stratejik pazarlama (business = strategy = marketing)
  • İş modeli pazarlama ilişkisi
  • Değer yaratmak
  • Araştırma ve analiz aşamasının yönetimi
    • Hedef kitle kim? Nerede?
    • Marka pazarlama ilişkisi
    • Marka kimliği nedir? Nasıl oluşturulur?
  • Marka konumlandırma, marka özü, değerler, marka vaadi, isim, logo, tescil
  • Marka stratejisi nedir?
  • İletişim ve iletişmek
  • İletişim ve müşteri ilişkileri
  • İletişim ve medya ilişkileri
  • Tanıtım ve bilinirlik
  • İtibarınızı yönetin
  • Pazarlama stratejileri nasıl oluşturulur?
  • Marka kimliği, kurum kimliği, kurum kültürü ilişkisi
  • Pazarlama planı
  • Pazarlama bütçesi
  • Uygulama
  • Ölçün: Ölçemediğin şeyi yönetemezsin